Viêm đường hô hấp là nhóm bệnh rất phổ biến ở trẻ em, đặc biệt khi thời tiết thay đổi hoặc môi trường ô nhiễm. Tuy cùng thuộc một hệ thống, nhưng viêm đường hô hấp trên và viêm đường hô hấp dưới lại có mức độ nghiêm trọng và cách chăm sóc hoàn toàn khác. Nhiều cha mẹ dễ nhầm lẫn dẫn đến xử trí sai cách, khiến bé lâu khỏi hoặc bệnh tiến triển nặng hơn. Hiểu rõ sự khác biệt giữa hai nhóm bệnh sẽ giúp cha mẹ bảo vệ hệ hô hấp của con tốt hơn.
1. Viêm đường hô hấp trên là gì?
Viêm đường hô hấp trên ảnh hưởng đến các cơ quan từ mũi đến thanh quản. Các vị trí thường gặp gồm: mũi, họng, amidan, xoang, thanh quản.
Nguyên nhân: virus chiếm khoảng 80% như Rhinovirus, Adenovirus, cúm.
Dấu hiệu thường thấy:
-
Sổ mũi, nghẹt mũi
-
Ho nhẹ hoặc ho khan
-
Sốt nhẹ
-
Đau họng, khàn tiếng
-
Bé vẫn bú và chơi được (trừ khi sốt cao)
Viêm đường hô hấp trên thường lành tính, hồi phục sau vài ngày nếu chăm sóc đúng.
Sơ đồ thể hiện đường hô hấp trong cơ thể
2. Viêm đường hô hấp dưới là gì?
Viêm đường hô hấp dưới ảnh hưởng đến các cơ quan nằm sâu hơn trong phổi. Các vị trí viêm phổ biến: khí quản, phế quản, tiểu phế quản và phổi.
Nguyên nhân: virus hợp bào hô hấp (RSV), vi khuẩn, đôi khi do dị ứng hoặc hen.
Dấu hiệu có thể nghiêm trọng hơn:
-
Ho nhiều, ho có đờm
-
Thở nhanh, thở rút lõm ngực
-
Khò khè kéo dài
-
Sốt cao
-
Bé bú kém, quấy khóc, mệt mỏi
-
Nguy cơ biến chứng như viêm phổi
Đây là vấn đề nguy hiểm hơn và cần theo dõi sát.
Bài viết ba mẹ quan tâm: Viêm đường hô hấp trên ở trẻ em là gì?
3. Khác nhau giữa viêm đường hô hấp trên và dưới
Bảng phân biệt ba mẹ nên biết
4. Khi nào cần đưa trẻ đi khám ngay?
Cha mẹ nên đưa trẻ đi bệnh viện nếu bé có dấu hiệu:
-
Thở nhanh hoặc thở rút
-
Sốt cao trên 39 độ kéo dài
-
Bỏ bú, bỏ ăn
-
Ngủ li bì, quấy khóc nhiều
-
Môi hoặc đầu chi tím tái
Việc xử lý sớm giúp tránh biến chứng nguy hiểm.
Kết luận
Viêm đường hô hấp có thể xảy ra ở cả đường trên và đường dưới với mức độ nguy hiểm khác nhau. Viêm đường hô hấp trên thường nhẹ, trong khi viêm đường hô hấp dưới cần được theo dõi kỹ hơn. Cha mẹ cần phân biệt đúng dấu hiệu, chăm sóc phù hợp và đưa trẻ đi khám khi có biểu hiện bất thường để bảo vệ hệ hô hấp còn non nớt của bé.
