Trẻ 1 tuổi bị ho và nôn về đêm: Nguyên nhân & cách xử lý

Trẻ 1 tuổi bị ho và nôn về đêm là trường hợp thường gặp. Tìm hiểu ngay nguyên nhân cốt lõi và mẹo xử lý an toàn cho bé.

Trẻ 1 tuổi bị ho và nôn về đêm thường liên quan đến sự kết hợp giữa phản xạ ho kích ứng và sự nhạy cảm của hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện. Tình trạng này nếu kéo dài không chỉ ảnh hưởng dến giấc ngủ mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất của trẻ. Bài viết dưới đây sẽ phân tích các tác nhân chính dẫn đến hiện tượng này, đồng thời đưa ra lộ trình chăm sóc chuẩn khoa học để phụ huynh có thể áp dụng ngay tại nhà.

1. Tại sao trẻ 1 tuổi bị ho và nôn về đêm?

Tình trạng ho dẫn đến nôn trớ ở trẻ 1 tuổi thường xuất phát từ 3 cơ chế chính:

• Dịch mũi chảy xuống họng. Khi trẻ nằm xuống, dịch nhầy từ mũi xoang không thoát ra ngoài mà chảy ngược xuống cổ họng. Điều này gây kích ứng mạnh, khiến bé ho sù sụ. Phản xạ ho quá mức ở trẻ 1 tuổi rất dễ kích thích cơ bụng, dẫn đến nôn.

• Trào ngược dạ dày thực quản. Ở độ tuổi này, cơ thắt giữa thực quản và dạ dày của trẻ vẫn chưa khép kín hoàn toàn. Khi nằm ngang, axit hoặc thức ăn từ dạ dày dễ dàng trào ngược lên, gây ngứa họng, ho khan và nôn trớ ngay sau đó.

• Môi trường ngủ không phù hợp: Phòng ngủ sử dụng điều hòa quá lạnh hoặc không khí quá khô làm niêm mạc họng bị mất nước, gây kích ứng ho khan.

• Bệnh lý hô hấp: Viêm phế quản, viêm phổi hoặc hen suyễn giai đoạn sớm thường có biểu hiện nặng hơn về đêm kèm theo đờm đặc, khiến trẻ khó nuốt và dễ nôn khi cố ho để tống đờm.

2. Cách xử lý khi trẻ bị ho và nôn trớ khi đang ngủ

Khi phát hiện trẻ 1 tuổi bị ho và nôn về đêm, phụ huynh cần bình tĩnh thực hiện các bước sau:

Bước 1: Xử lý ngay lập tức khi trẻ nôn

• Nâng trẻ dậy hoặc cho trẻ nằm nghiêng ngay lập tức để tránh chất nôn tràn vào đường thở.

• Làm sạch khoang miệng và thay quần áo sạch để trẻ không bị nhiễm lạnh do dịch nôn.

Bước 2: Làm dịu đường hô hấp

• Vệ sinh mũi. Sử dụng nước muối sinh lý để rửa mũi, giúp làm sạch dịch nhầy, ngăn dịch chảy xuống họng.

• Cho uống nước ấm. Một vài ngụm nước ấm hoặc siro ho thảo dược giúp làm dịu cổ họng và loãng đờm.

Bước 3: Điều chỉnh tư thế ngủ

• Ba mẹ có thể sử dụng gối chống nôn chuyên dụng cho bé. Nếu không có, có thể kê thêm gối dưới vai và đầu để tạo một góc nghiêng khoảng 15-30 độ. Tư thế này giúp dịch mũi chảy xuống dạ dày thay vì kẹt ở họng và ngăn chặn axit dạ dày trào ngược.

3. Biện pháp phòng ngừa lâu dài cho trẻ 1 tuổi

Để chấm dứt tình trạng trẻ 1 tuổi bị ho và nôn về đêm, cha mẹ cần điều chỉnh thói quen sinh hoạt hằng ngày:

1. Không cho ăn quá no trước khi ngủ. Bữa ăn cuối cùng nên cách giờ đi ngủ ít nhất 2 giờ. Khoảng thời gian này là vừa đủ để dạ dày có thời gian tiêu hóa.

2. Làm ấm phòng và bù ẩm. Sử dụng máy phun sương nếu dùng điều hòa và duy trì nhiệt độ phòng ở mức 26-27 độ C.

3. Vỗ rung long đờm. Nếu bé có nhiều đờm, mẹ có thể vỗ nhẹ vào lưng trẻ trước khi ngủ. Việc này sẽ giúp đờm dễ dàng thoát ra ngoài hơn.

4. Bổ sung vi chất. Đảm bảo trẻ được bổ sung đầy đủ Vitamin D và kẽm. Đây là 2 chất giúp tăng cường sức đề kháng cho hệ hô hấp cho bé.

4. Khi nào cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ?

Dù đa số các trường hợp là do cảm lạnh thông thường, nhưng bạn cần đưa trẻ đi khám ngay nếu có các dấu hiệu cảnh báo sau:

• Trẻ ho kéo dài trên 7 ngày không thuyên giảm.

• Nôn trớ tất cả mọi thứ kể cả nước lọc.

• Có biểu hiện khó thở, thở rít hoặc tím tái khi ho.

• Sốt cao kèm theo đau tai hoặc khóc thét khi nằm xuống.

Tình trạng trẻ 1 tuổi bị ho và nôn về đêm là một vấn đề phổ biến. Tuy nhiên cần sự can thiệp đúng cách để tránh các biến chứng như viêm phổi do sặc chất nôn. Bằng cách kết hợp giữa vệ sinh mũi họng và điều chỉnh tư thế ngủ, phụ huynh hoàn toàn có thể giúp bé kiểm soát tốt triệu chứng này.