Trẻ sơ sinh có hệ miễn dịch còn non yếu nên rất dễ mắc bệnh về đường hô hấp. Thời tiết thay đổi, môi trường ô nhiễm, khói bụi hay virus đều có thể khiến bé gặp các vấn đề về hô hấp ngay trong những tháng đầu đời. Việc nhận biết sớm các biểu hiện bất thường giúp bố mẹ xử lý kịp thời và tránh nguy cơ biến chứng nặng.
1. Vì sao trẻ sơ sinh dễ mắc bệnh về đường hô hấp?
Có ba nguyên nhân chính:
Hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, bé dễ bị virus, vi khuẩn tấn công.
Đường thở nhỏ, chất nhầy tích tụ nhanh, dễ gây tắc nghẽn hơn trẻ lớn.
Khả năng điều hòa thân nhiệt kém, thời tiết thay đổi làm bé dễ nhiễm lạnh và nhiễm trùng.
Những yếu tố này khiến bé sơ sinh nhạy cảm với hầu hết các tác nhân gây bệnh đường hô hấp.
2. Các bệnh về đường hô hấp thường gặp ở trẻ sơ sinh
2.1 Cảm lạnh
Đây là bệnh rất phổ biến ở trẻ nhỏ. Bé có biểu hiện nghẹt mũi, chảy nước mũi, ho và có thể kèm theo sốt nhẹ. Cảm lạnh thường tự khỏi nhưng cần theo dõi sát để tránh chuyển sang viêm phế quản.
2.2 Viêm mũi họng
Trẻ bị kích ứng hoặc nhiễm trùng vùng mũi và họng. Dấu hiệu gồm hắt hơi liên tục, quấy khóc khi bú, chảy mũi trong hoặc vàng đặc. Nếu không xử lý kịp, tình trạng viêm có thể lan xuống đường thở dưới.
2.3 Viêm thanh quản
Bé thường khàn tiếng, khóc yếu hơn bình thường. Khi bệnh tiến triển, trẻ có thể ho ông ổng hoặc khò khè. Đây là bệnh bố mẹ cần theo dõi cẩn thận vì đường thở của trẻ sơ sinh rất nhỏ.
2.4 Viêm tiểu phế quản
Do virus RSV gây ra. Bé thở nhanh, thở rít, bú ít và dễ nôn trớ. Viêm tiểu phế quản có thể diễn biến nhanh nên cần đưa trẻ đi khám sớm.
2.5 Viêm phổi
Là dạng bệnh về đường hô hấp nghiêm trọng nhất ở trẻ sơ sinh. Trẻ sốt cao, thở gấp, cánh mũi phập phồng, bú kém rõ rệt. Viêm phổi cần điều trị tại cơ sở y tế để hạn chế biến chứng.
3. Dấu hiệu cảnh báo bệnh hô hấp ở trẻ sơ sinh
Bố mẹ cần chú ý bốn nhóm biểu hiện sau:
Dấu hiệu thở bất thường, như thở nhanh, thở rít, co lõm lồng ngực, phập phồng cánh mũi.
Cơ thể mệt mỏi, bú ít, ngủ li bì hoặc quấy khóc liên tục.
Sốt cao hoặc sốt kéo dài, đây có thể là biểu hiện nhiễm trùng nặng.
Tím môi hoặc đầu chi, cho thấy bé đang thiếu oxy.
Chỉ cần xuất hiện một trong các dấu hiệu kể trên, bố mẹ nên đưa bé đi khám ngay.
4. Chăm sóc trẻ sơ sinh khi mắc bệnh về đường hô hấp
Chăm sóc trẻ sơ sinh mắc bệnh về đường hô hấp
4.1 Vệ sinh mũi đúng cách
Dùng nước muối sinh lý nhỏ mũi và hút dịch nhẹ nhàng giúp bé dễ thở hơn. Không hút mũi quá nhiều lần trong ngày.
4.2 Giữ ấm cơ thể
Đặc biệt là bàn chân, bàn tay và vùng ngực. Tránh để bé thay đổi nhiệt độ đột ngột.
4.3 Cho bé bú đầy đủ
Sữa mẹ cung cấp kháng thể tự nhiên, giúp bé nhanh hồi phục và hạn chế nhiễm trùng.
4.4 Tạo môi trường trong lành
Phòng sạch, thoáng, hạn chế bụi và mùi hóa chất. Không để bé tiếp xúc với người đang bị ho hoặc cảm cúm.
4.5 Theo dõi nhịp thở và độ bú
Nếu bé bú ít hơn một nửa so với bình thường hoặc thở nhanh kéo dài, cần đưa đi kiểm tra.
5. Phòng ngừa bệnh hô hấp cho trẻ sơ sinh
Bố mẹ có thể chủ động phòng ngừa bằng cách:
Giữ vệ sinh tay sạch khi bế trẻ.
Hạn chế đưa bé đến nơi đông người.
Tiêm phòng đầy đủ cho mẹ trong thai kỳ và cho bé sau sinh.
Duy trì không khí ấm áp và độ ẩm phù hợp trong phòng.
Kết luận
Bệnh về đường hô hấp ở trẻ sơ sinh phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu bố mẹ nhận diện sớm và chăm sóc đúng cách. Hãy theo dõi kỹ từng thay đổi nhỏ trong nhịp thở, giấc ngủ và việc bú của bé. Trong mọi trường hợp nghi ngờ, việc đưa trẻ đi khám kịp thời luôn là lựa chọn an toàn nhất.
